• شرکت سیمان سفید اسپندار
  • شرکت سیمان نیزار قم
  • شرکت سیمان فراز فیروزکوه
  • شرکت سیمان آرتا اردبیل
  • شرکت حمل و نقل امن ترابر الماس اسپندار

استاندارد سیمان ایران



ويژگي هاي سيمان پرتلند

1 - هدف و دامنه كاربرد 
هدف از تدوين اين استاندارد ، تعيين ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي و نيز روش نمونه برداري انواع سيمان پرتلند مي باشد كه با نشان "پ" مشخص مي شود 

2 - تعريف ها 
2 - 1 كلينكر سيمان پرتلند فرآورده اي است مركب كه عمدتاً از سيليكات هاي كلسيم و آلومينات ها تشكيل شده و از واكنش حرارتي شيميايي مواد آهكي و رسي در كوره سيمان تا دماي معين بدست مي آيد 
2 - 2 سيمان پرتلند – سيمان پرتلند چسباننده اي است آبي كه از پودر نمودن توام كلينكر همراه با مقدار مناسبي سنگ گچ در آسياب بدست مي آيد 
2 - 3 سيمان پرتلند با ويژگي هاي تعيين شده در اين استاندارد در مجاورت آب و در اثر واكنش هاي هيدراتاسيون حرارت ايجاد مي نمايد و خمير حاصل گيرش يافته و با گذشت زمان سخت مي شود و در شرايط محيطي مناسب مقاومت پايداري را كسب مي نمايد چنانچه اين سيمان با آب و سنگدانه هاي مناسب ، پيمانه و مخلوط شود ، ملات يا بتن با كارآئي و رواني مطلوب ايجاد مي نمايد كه با گذشت زمان مقاومت هاي معيني را كسب مي نمايد و ثبات حجمي خود را نيز در زمان هاي طولاني حفظ مي كند و در رويارويي با شرايط محيطي از دوام كافي برخوردار است 
2 - 4 فرآيند سخت شدن سيمان در مجاورت آب 
سيمان در مجاورت آب با انجام واكنش هيدراتاسيون ، سخت ميشود محصول واكنش عمدتاً سيليكات هاي كلسيم آبدار مي باشد تركيبات شيميائي ديگر نظير آلومينات ها نيز در اين عمل مؤثرند 
2 - 5 مواد مضاف – موادي هستند كه خواص سيمان و گيرش آن را تنظيم مي نمايد 
سولفات كلسيم متبلور خام ماده مضاف متداول و مجازي است كه به هنگام آسياب كردن كلينكر به فرآيند توليد سيمان اضافه مي شود 
يادآوري – چنانچه براي شرايط خاص از مواد مضاف ويژه اي استفاده شود بايد دقيقاً اطمينان حاصل شود كه موجب كاهش كيفيت مطلوب سيمان و نيز ملات بتن ساخته شده از آن سيمان نشود و خورندگي ميلگردهاي فولادي بكار رفته داخل آن بتن را گسترش ندهد 

3 - انواع سيمان پرتلند 
سيمان پرتلند مشتمل بر پنج نوع بشرح زير مي باشد 
3 - 1 سيمان پرتلند نوع يك با نشانه پ - 1 
به عنوان سيمان پرتلند معمولي براي مصارف عمومي در ساخت ملات يا بتن بكار مي رود 
3 - 2 سيمان پرتلند نوع دو با نشانه پ - 2 
به عنوان سيمان پرتلند اصلاح شده مصرف ويژه آن در ساخت بتن هائي است كه حرارت هيدراتاسيون متوسط براي آنها ضرورت داشته و حمله سولفات ها به آنها در حد متوسط باشد 
3 - 3 سميان پرتلند نوع سه پ - 3 
به عنوان سيمان پرتلند با مقاومت اوليه زياد در شرايطي كه مقاومت اوليه زياد مورد نظر باشد بكار مي رود 
3 - 4 سيمان پرتلند نوع چهار پ - 4 
به عنوان سيمان پرتلند با حرارت كم در شرايطي كه حرارت هيدراتاسيون كم بتن مورد نظر باشد بكار مي رود
3 - 5 سيمان پرتلند نوع پنج پ - 5 
به عنوان سيمان پرتلند ضد سولفات در شرايطي كه مقاومت زياد بتن در برابر سولفات ها مورد نظر باشد بكار مي رود 

4 - ويژگي ها 
ويژگي هاي شيميائي و فيزيكي انواع پنجگانه سيمان پرتلند بايد با مندرجات اين استاندارد مطابقت داشته باشند 
4 - 1 ويژگي هاي شيميائي 
ويژگي هاي شيميائي الزامي انواع پنجگانه سيمان پرتلند بايد با مندرجات جدول 1 مطابقت داشته باشد 
ويژگي هاي اختياري آنها نيز در جدول 2 تعيين شده است

 

مقدار اكسيدها بايد با تقريب 01/0 درصد گزارش شود 
چنانچه نسبت درصد اكسيد آلومينيم به اكسيد آهن 64/0 يا بيشتر باشد ، درصد سه كلسيم سيليكات و دو كلسيم سيليكات و سه كلسيم آلومينات و چهار كلسيم آلومينوفريت با استفاده از مقادير اكسيدهاي حاصل از تجزيه شيميائي سيمان و عبارات زير محاسبه ميشود 
سه كلسيم سيليكات (C3S)=(4.071 * %CaO) - (7/600 * %SiO2) 
(6/718 * %Al2O3)-(1/430 * %Fe2O3) - 
(2/852 * %SO3) 
دو كلسيم سيليكات (C2S)=(2/867 * %SiO2)-(0/7544 * %C3S) 
سه كلسيم آلومينات (C3A)=(2/650 * %Al2O3)-(1/692 * %Fe2O3) 
چهار كلسيم آلومينوفريت (C4AF)= 3/043 * %Fe2O3 

اگر نسبت درصد اكسيد آلومينيم به اكسيد آهن كمتر از 64/0 باشد يك محلول جامد از كلسيم و آلومينوفريت درست مي شود كه فرمول آن (C4AF + C2F) است و در اينگونه سيمان ها سه كلسيم آلومينات تشكيل نخواهد شد براي تعيين سه كلسيم سيليكات و ( C4AF + C2F) از فرمول زير استفاده مي شود ولي دو كلسيم سيليكات طبق فرمول قبلي تعيين مي گردد 
(C4AF + C2F) = (2/10 * %Al2O3) + (1/702 * %Fe2O3) 
(C3S) = (4/071 * %CaO) - (7/600 * %SiO2) - 
(4/479 * %Al2O3) - (2/859 * %Fe2O3) - 
(2/852 * %SO3) 

C3A براي محاسبه مقدا ر 
را كه با تقريب يك صدم درصد بدست آمده اند بكار مي برند Al2O3 و Fe2O3 مقادير 
ولي در محاسبه ساير تركيبات از مقادير اكسيدهائيكه با تقريب 1/0 درصد بدست آمده , استفاده مي گردد كليه مقادير محاسبه شده بر اين اساس بايد با تقريب يك درصد گزارش شوند 

4 - 2 ويژگي هاي فيزيكي 
ويژگي هاي فيزيكي الزامي انواع پنجگانه سيمان پرتلند بايد با مندرجات جدول (3) مطابقت داشته باشند و ويژگي هاي اختياري آنها نيز در جدول تعيين گرديده اند 

5 - نمونه برداري 
نمونه برداري از سيمان پرتلند بايد به يكي از روش هاي مندرج زير انجام گيرد 
5 - 1 نمونه برداري از محل تسمه نقاله يا لوله انتقال سيمان به سيلو 
در اين نمونه برداري ، وزن نمونه براي هر 40 تن سيمان ( يا بخشي از آن ) در حال انتقال به سيلو 5 كيلوگرم مي باشد اين نمونه را مي توان به صورت پيوسته يا ناپيوسته برداشت نمود 
5 - 2 نمونه برداري از محل تخليه سيمان از سيلو 
در اين نمونه برداري ، از جريان سيمان در لوله تخليه و به فاصله هاي زماني معين به ازاي هر يك صد تن سيمان داخل سيلو مقدار 5 كيلوگرم سيمان به عنوان نمونه برداشت مي شود 
5 - 3 نمونه برداري از انبار سيمان فله 
در اين نمونه برداري ، چنانچه عمق انباشته سيمان موجود در انبار از 2 متر كمتر باشد ، نمونه را مي توان با ابزار ويژه نمونه برداري تهيه نمود 
5 - 4 نمونه برداري از انبار كيسه هاي سيمان 
در اين نمونه برداري به ازاي هر پنج تن يا بخشي از آن يك كيسه سيمان انتخاب مي شود و مقدار لازم براي نمونه توسط ابزار ويژه نمونه برداري تهيه مي شود 
5 - 5 نمونه برداري از محموله كاميون و ساير موارد ذكر نشده 
در اين نمونه برداري ، از سه نقطه مختلف محموله برداشت مي شود و چنانچه در چندين كاميون باشد بشرط آنكه محموله ها از سيلوي مشخص و در يك روز بارگيري شده باشد ، نمونه هاي برداشت شده از كاميون ها را مي توان مخلوط نمود 
5 - 6 هر يك نمونه تهيه شده به يكي از روش هاي بالا ، بايد به سه بخش تقسيم شود 
يك بخش براي آزمون و بررسي به آزمايشگاه مؤسسه استاندارد و يك بخش به آزمايشگاه كارخانه تحويل شود و بخش سوم نيز به عنوان نمونه شاهد در بسته بندي محكم و مقاوم نسبت به رطوبت لاك و مهر شده و در يك مكان مورد اعتماد نگهداري شود 

6 - بسته بندي و نشانه گذاري 
6 - 1 بسته بندي 
سيمان پرتلند بايد در كيسه هاي مناسب ، مقاوم و قابل انعطاف بارگيري شود ، بطوريكه رطوبت و مواد خارجي به داخل آن نفوذ نكند و به هنگام حمل و نقل پاره نشود.در صورت استفاده از كيسه هاي كاغذي بايد مشخصات پاكت ها مطابق با استاندارد ملي ايران به شماره 4543 باشد 
6 - 2 نشانه گذاري 
روي هر كيسه محتوي سيمان پرتلند بايد موارد مندرج زير به وضوح و با رنگ سياه نوشته شده باشند 
6 - 2 -1 نشانه "پ - 1 "براي سيمان پرتلند نوع يك بايد با خط درشت و بالاي محل نشانه گذاري روي هر كيسه نوشته 
(شود ضمناً مقاومت سيمان نيز قيد شود ، مثلاً ( 525-1 ) (425-1) (325-1 
6 - 2 - 2 نشانه " پ - 2 "براي سيمان پرتلند نوع دو بايد با خط درشت و بالاي محل نشانه گذاري روي هر كيسه نوشته شود 
6 - 2 - 3 نشانه "پ - 3 "براي سيمان پرتلند نوع سه بايد با خط درشت و بالاي محل نشانه گذاري روي هر كيسه نوشته شود 
6 - 2- 4 نشانه " پ - 4 "براي سيمان پرتلند نوع چهار بايد با خط درشت و بالاي محل نشانه گذاري روي هر كيسه نوشته شود 
6 - 2 - 5 نشانه "پ - 5 "براي سيمان پرتلند نوع پنج بايد با خط درشت و بالاي محل نشانه گذاري روي هر كيسه نوشته شود 
6 - 2 - 6 جمله " سيمان پرتلند " با ذكر نوع آن 
6 - 2 - 7 نام كارخانه سازنده و نشان بازرگاني آن 
6 - 2 - 8 وزن خالص سيمان پرتلند داخل كيسه به كيلوگرم 
6 - 2 - 9 تاريخ توليد سيمان پرتلند بايد روي هر كيسه بطورواضح نوشته شود 
6 - 3 كليه كيسه ها در هنگام بازرسي و تحويل به مصرف كننده ، بايد كاملاً سالم باشد 
6 - 4 در مواردي كه سيمان پرتلند به صورت فله تحويل مي شود ، بايد اطلاعات فوق به اضافه تاريخ تحويل، شماره سفارش و همچنين مشخصات دريافت كننده كالا در بارنامه منعكس شود و همراه محموله ارسال گردد 

7 - شرايط پذيرش كيفيت 
7 - 1 چنانچه ويژگي هاي نمونه هاي آزمون شده هر محموله سيمان پرتلند با هر يك از ضوابط اين استاندارد مطابقت نداشته باشد آن محموله مردود مي باشد 
7 - 2 چنانچه هر محموله سيمان پرتلند قبل از حمل به صورت فله بيش از شش ماه در سيلوي كارخانه مانده باشد ، و يا پس از انجام آزمون ها به صورت بسته بندي ( كيسه ) بيش از سه ماه در اختيار فروشنده مانده باشد ، بايد قبل از مصرف دوباره مورد آزمون و انطباق با استاندارد قرار گيرد 
7 - 3 وزن اسمي هر كيسه سيمان پرتلند 50 كيلوگرم مي باشد (1)(2) چنانچه وزن هر كيسه كمتر از 49 كيلوگرم باشد مي تواند از سوي خريدار پذيرفته نشود و چنانچه وزن ميانگين هر كيسه از 50 كيسه كه بطور تصادفي از يك محموله انتخاب و توزين مي شود ، كمتر از 50 كيلوگرم باشد ، كل محموله مردود و غير قابل پذيرش مي باشد 

8 - انبار نمودن 
8 - 1 نگهداري سيمان پرتلند در كيسه و يا بصورت فله در سيلو ، بايد مطابق با استاندارد ملي شماره 2761 ايران باشد بطوريكه تشخيص محموله ها از يكديگر ، بازرسي و نمونه برداري از هر يك به آساني امكان پذير باشد 
8 - 2 محل نگهداري سيمان پرتلند بايد كاملاً خشك باشد و رطوبت به داخل آن نفوذ ننمايد 

9 - تاييديه كيفيت 
بنا به درخواست خريدار ، چنانچه در قرارداد خريد سيمان پرتلند نيز قيد گرديده باشد فروشنده بايد تاييديه اي مبني بر مطابقت كامل هر محموله با ويژگي هاي اين استاندارد همراه با يك برگ از نتايج آزمون هاي فيزيكي و شيميايي هنگام تحويل به خريدار ارائه نمايد